Veilig en gezond voedsel voor iedereen!

24.03.2020
wetgeving

Wetgeving

Bescherming van mens en milieu

De gewasbeschermingsmiddelenindustrie ontwikkelt voortdurend nieuwe, innovatieve producten en technologieën die een hele reeks voordelen opleveren voor de maatschappij. De regelgeving om gewasbeschermingsmiddelen op de markt te brengen in de EU en in België is een van de strengste ter wereld en het is voornamelijk bedoeld ter bescherming van de gezondheid van mens en milieu.
Wanneer vandaag een product wordt goedgekeurd, moeten meer dan 300 specifieke tests uitgevoerd zijn. Het proces van het onderzoek, de ontwikkeling en het op de markt brengen van een nieuwe stof kan tot 11 jaar in beslag nemen en het kost doorgaans ongeveer € 215 miljoen. Gewasbeschermingsmiddelen zijn grondiger getest op al hun effecten dan om het even welk ander product - met inbegrip van geneesmiddelen.

Het erkenningsproces verloopt in twee fasen

Eerst moet de actieve stof in het gewasbeschermingsmiddel (het ingrediënt dat de schadelijke insecten, de onkruiden of de schimmelziekten onder controle houdt) op Europees niveau worden goedgekeurd. Actieve stoffen worden beoordeeld door deskundigen in één van de nationale regelgevende instanties, geverifieerd door de experten van het Europese Agentschap voor de Voedselveiligheid (European Food Safety Authority, EFSA) en vervolgens goedgekeurd door het Permanent Comité van de Europese Commissie voor de voedselketen (European Commission’s Standing Committee on Food and Feed, SCOPAFF). Het belangrijkste criterium om te beslissen of de actieve stof al dan niet wordt erkend, is een grondige wetenschappelijke evaluatie van eventuele risico's die de stof kan stellen.

Wanneer een actieve stof op EU-niveau is goedgekeurd, moet het geformuleerde product (dat naast de actieve stof ook andere stoffen bevat om de werking van het product te optimaliseren), in elke afzonderlijke lidstaat geregistreerd worden. Hierbij wordt rekening gehouden met de specifieke lokale verschillen op het gebied van klimaat, teelten en voedingswijze. De leden van de nationale regelgevende instanties die deze evaluaties doorvoeren en die beslissen over erkenningen van producten zijn hoog gekwalificeerde, onafhankelijke wetenschappers. In België is de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu hiervoor verantwoordelijk.

Verder is er ook de Europese Richtlijn voor duurzaam gebruik 2009/128, die heel wat maatregelen rond risico-vermindering rond gewasbeschermingsmiddelen bevat, en ook de basis vormt voor nationale actieplannen hierover (in België heet dit NAPAN: Nationaal Actie Plan d’Action Nationale). In België is deze richtlijn ook reeds omgezet in een Koninklijk Besluit Duurzaam Gebruik, en ook in de gewesten heeft dit tot decreten rond duurzaam gebruik geleid. In dit Belgische KB staan onder andere richtlijnen voor het behalen van een fytolicentie, voor het keuren van spuittoestellen, voor het gepast omgaan met lege verpakkingen van gewasbeschermingsmiddelen enzovoort.

Meer info over het goedkeuringsproces in Europa of over illegale handel in gewasbeschermingsmiddelen bij de Europese associatie ECPA.

Gevaar en risico

gevaar-en-risico

Om aan de strenge Europese criteria te voldoen, en vooraleer een stof op de markt mag gebracht worden, ondergaat ze een intensieve testperiode. Er worden tot 300 individuele studies uitgevoerd. Een eerste stap in de evaluatie van een actieve stof is het definiëren van de intrinsieke eigenschappen, het gevaar. Een tweede stap is het bepalen van het niveau waaraan mensen, dieren of het milieu worden blootgesteld. Indien gevaar en blootstelling gekend zijn, kan het risico berekend worden (Gevaar x blootstelling = risico). Het is duidelijk dat wanneer er geen blootstelling is aan de actieve stof, er ook geen risico is, ook al heeft de stof bepaalde gevaarlijke eigenschappen. Via allerhande maatregelen kan de blootstelling ook beperkt worden (bvb. bufferzones om de blootstelling van waterorganismen te beperken). Als de blootstelling daalt, vermindert bij gevolg ook het risico, ongeacht de eigenschappen van de stof. 

Bijvoorbeeld: een slang is een gevaarlijk dier. Als de slang in de kooi zit (geen blootstelling) is er geen risico voor het meisje. Pas indien de slang uit de kooi kruipt, wordt het meisje blootgesteld aan het gevaar en loopt ze een risico. De slang zelf is in beide gevallen even gevaarlijk.

Hetzelfde geldt voor gewasbeschermingsmiddelen: een product heeft gevaarlijke eigenschappen. Maar als een landbouwer de blootstelling beperkt door o.a. het dragen van de juiste beschermkledij, is het risico klein.

Phytofar blijft het jammer vinden dat onder druk van perceptie en emotie, deze bovenstaande wetenschappelijke benadering in Europa deels werd opgegeven. Het concept van risico-evaluatie werd immers gedeeltelijk vervangen door intrinsieke gevaareigenschappen. Wetenschappelijke evaluatie die zowel gevaar als blootstelling in rekening brengt, is een internationaal erkende basis van risico-evaluatie, zoals we zien in de REACH-verordening (voor chemische producten). De Verordening 1107/2009 voor het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, maakt hierop spijtig genoeg een uitzondering.

Terug
residulimieten-in-een-complexe-wereldhandel-een-uitdaging-voor-de-hele-voedselketen

Residulimieten in een complexe wereldhandel: een uitdaging voor de hele voedselketen.

Veel van de in Europa geïmporteerde goederen zijn producten die niet commercieel of in onvoldoende hoeveelheden binnen Europa kunnen worden geteeld. Om invoer toe te laten hebben we importtoleranties nodig.
meer-dan-50-chemie-en-farmabedrijven-stappen-in-sectoraal-actieplan-om-minder-water-te-verbruiken

Meer dan 50 chemie- en farmabedrijven stappen in sectoraal actieplan om minder water te verbruiken.

Het vrijwillige initiatief sluit hiermee aan op de doelstellingen van de recent aangekondigde Blue Deal waarmee de Vlaamse regering voluit inzet op circulair watergebruik.
europese-industrie-van-gewasbeschermingsmiddelen-ja-ook-bio-engageert-zich-ter-ondersteuning-van-europese-green-deal

Europese industrie van gewasbeschermingsmiddelen engageert zich ter ondersteuning van Europese Green Deal.

De Europese industrie van gewasbeschermingsmiddelen heeft een set van ambitieuze engagementen aangenomen om de Europese Green Deal te ondersteunen.
nieuw-filmpje-lees-altijd-het-etiket-en-volg-phytofar-op-youtube

Nieuw filmpje: Lees altijd het etiket!

Er staat een schat aan informatie op het etiket van een gewas­beschermings­middel. Kijk snel naar het nieuwe filmpje en volg Phytofar op YouTube!
hoe-kan-je-best-je-huisdieren-beschermen-als-je-producten-voor-je-tuin-gebruikt

Hoe kan je best je huisdieren beschermen als je producten voor je tuin gebruikt?

Bekijk de nieuwe filmpjes en ga aan de slag!
belgie-koploper-voor-duurzaam-gebruik-van-gewasbescherming

België koploper voor duurzaam gebruik van gewas­bescherming.

Na een paar vertragingen als gevolg van de COVID-19-crisis, publiceerde de Europese Commissie eerder deze week een aantal documenten die belangrijk zijn voor de landbouw­sector.
duurzaamheid

Duurzaam gebruik

Ook Phytofar ijvert voor een leefbaar milieu door het duurzaam gebruik en correct toepassen van gewasbeschermingsmiddelen tot één van haar kerntaken te hebben verheven.
voedselveiligheid

Voedselveiligheid:

alle wetenschappelijke studies tonen aan dat het eten van groenten en fruit gezond is, ongeacht of ze afkomstig zijn van geïntegreerde of biologische teelt.
phytofar-aan-het-woord-over-duurzaam-gebruik-van-gewasbescherming-op-plattelandstv-in-maart-2020

Phytofar aan het woord over duurzaam gebruik van gewasbescherming.

PlattelandsTV
wat-zijn-gewasbeschermingsmiddelen

Wat zijn gewasbeschermingsmiddelen?

Wettelijk gezien wordt een onderscheid gemaakt tussen pesticiden, gewasbeschermingsmiddelen en biociden
nut-van-gewasbescherming

Nut van gewasbescherming

Duurzame gewasbeschermingsmiddelen zijn cruciaal voor een voldoende productie van gezonde voeding.
huis-en-tuin

Huis en tuin

Zoek je producten om je gazon in topconditie te brengen en te houden? Wil je een handige, milieuvriendelijke val voor een eenvoudige controle van de buxusmot op je buxusplanten? Probeer je na het schoffelen en aanbrengen van een laag schors, nog een milieuvriendelijke onkruidbestrijder te vinden? In elk geval, Phytofar staat je met raad en daad bij!
openbaar-groen

Openbaar groen

Gewasbescherming is essentieel voor het veilig, gezond en mooi houden van openbaar groen, parken, bermen, sportterreinen, golfcourts, spoorwegen, industrie- en luchthaventerreinen en tuinen.
hoe-worden-gewasbeschermingsmiddelen-gemaakt

Hoe worden gewasbeschermingsmiddelen gemaakt?

Bij het ontwikkelen van een nieuw gewasbeschermingsmiddel zoeken wetenschappers eerst naar de 'zwakke punten’ van de plaag en trachten dan een molecule te ontwikkelen die deze zwakke punten aanvalt.
recyclage-verpakkingen

Recyclage lege verpakkingen

In België coördineert AgriRecover de inzameling van lege verpakkingen van gewasbeschermingsmiddelen, meststoffen, zaden en biociden uit de professionele sector. Ook de niet bruikbare gewasbeschermingsmiddelen, de zogenaamde NBGM, worden door hen opgehaald.
verlenging-fytolicentie

Verlenging Fytolicentie

Heb je nog niet voldoende activiteiten gevolgd om in orde te zijn voor de verlenging van de fytolicentie?
steekproef-naar-gewasbeschermingsmiddelen-in-mezenbollen-geruststellende-resultaten

Steekproef naar gewasbeschermingsmiddelen in mezenbollen: geruststellende resultaten.

Phytofar is tevreden met de resultaten van de steekproef van VELT waarbij onder andere gewasbeschermingsmiddelen in mezenbollen werden onderzocht. Het zijn geruststellende conclusies.
mezenonderzoek-toont-belang-van-goede-landbouwpraktijken

Mezenonderzoek toont belang van goede landbouwpraktijken.

Na mislukte broedpogingen en dode mezen in hun nest, onderzochten Velt en Vogelbescherming Vlaanderen of pesticiden werden teruggevonden in de dode mezenjongen.
overheid-en-industrie-gezamenlijke-aanpak-van-overschrijdingen-gewasbeschermingsmiddelen-in-belgisch-oppervlaktewater

Overheid en industrie gezamenlijke aanpak van overschrijdingen gewasbeschermingsmiddelen in Belgisch oppervlaktewater.

In België worden er in het oppervlaktewater nog te vaak werkzame stoffen van gewasbeschermingsmiddelen aangetroffen in concentraties die de toetsingswaarden overschrijden.
daar-is-de-lente-en-daar-begint-het-werk-in-de-tuin

Klaar om in de tuin te werken?

Callcenter en fabrikanten geven alle nodige informatie
correct-omgaan-met-gewasbeschermingsmiddelen-tips-van-boer-josse-en-jan-peeters

Correct omgaan met gewasbeschermingsmiddelen.

Tips van boer Josse en Jan Peeters.
correct-omgaan-met-gewasbeschermingsmiddelen-tips-van-boer-jean-pierre

Correct omgaan met gewasbeschermingsmiddelen.

Tips van boer Jean-Pierre.
correct-omgaan-met-gewasbeschermingsmiddelen-tips-van-boer-jan

Correct omgaan met gewasbeschermingsmiddelen.

Tips van boer Jan.
correct-spuiten-problemen-uitsluiten

Correct spuiten = problemen uitsluiten!

Gouden regels en aandachtspunten vòòr, tijdens en na het bespuiten.
de-rol-van-duurzame-gewasbeschermingsoplossingen-bij-de-productie-van-gezonde-voeding

Gewasbescherming en gezonde voeding!

De rol van duurzame gewasbeschermingsoplossingen bij de productie van gezonde voeding.
phytofar-75-jaar-zorg-voor-de-mens-en-zijn-voedsel

Boek 75 jaar Phytofar

Naar aanleiding van haar 75ste verjaardag vroeg Phytofar aan voormalig VRT-journalist Paul Muys om een boek te schrijven over het verleden, heden en toekomst van de sector van de gewasbeschermingsmiddelen in België.
topps-drift-verminderen-flyer

TOPPS Drift verminderen, flyer

De uitgaven TOPPS promoten een combinatie van oplossingen, goede praktijken, advies, tips en middelen die het mogelijk maken tegelijk uw bedrijf zo goed mogelijk te beheren en het milieu te respecteren.
topps-drift-verminderen-boekje

TOPPS Drift verminderen, boekje

De uitgaven TOPPS promoten een combinatie van oplossingen, goede praktijken, advies, tips en middelen die het mogelijk maken tegelijk uw bedrijf zo goed mogelijk te beheren en het milieu te respecteren.
topps-afspoeling-en-erosie-verminderen-flyer

TOPPS Afspoeling en erosie verminderen, flyer

De uitgaven TOPPS promoten een combinatie van oplossingen, goede praktijken, advies, tips en middelen die het mogelijk maken tegelijk uw bedrijf zo goed mogelijk te beheren en het milieu te respecteren.
topps-afspoeling-en-erosie-verminderen-boekje

TOPPS Afspoeling en erosie verminderen, boekje

De uitgaven TOPPS promoten een combinatie van oplossingen, goede praktijken, advies, tips en middelen die het mogelijk maken tegelijk uw bedrijf zo goed mogelijk te beheren en het milieu te respecteren.
gewasbeschermingsmiddelen-pesticiden-en-bestuivende-insecten

Gewasbeschermingsmiddelen (pesticiden) en bestuivende insecten.

De gewasbeschermingsindustrie vertelt over onderzoek op bijen en de gezondheid van bestuivers.
Wie houdt nu niet van cookies